Przedmiotowe zasady oceniania z języka polskiego

Ocenianie osiągnięć edukacyjnych ucznia na j. polskim polega na rozpoznaniu przez nauczyciela poziomu i postępów w opanowaniu przez ucznia wiadomości i umiejętności w stosunku do wymagań edukacyjnych wynikających z podstawy programowej, określonej w odrębnych przepisach i realizowanych w szkole programów nauczania, uwzględniających tę podstawę.

Ocenianie na języku polskim składa się z oceniania bieżącego oraz okresowego.

Ocenianie bieżące:

- Ma pomóc uczniowi dostrzec i rozumieć swoje mocne i słabe strony oraz ukierunkować

do dalszej pracy.

- Przekazać rodzicom (opiekunom) informacje o postępach ucznia.

- Dać nauczycielowi informację o efektywności jego nauczania, właściwego doboru materiałów, metod i sposobów nauczania.

Ocenianie okresowe:

- Ma przekazać uczniowi informację o jego postępach w języku polskim pod koniec pewnej

części nauki.

- Dostarczyć informację o postępach rodzicom (opiekunom) oraz nauczycielowi.

Ocenianie kształtujące:

W procesie edukacyjnym i w ocenie postępów ucznia stosuje się elementy oceny kształtującej, na którą

składają się:

• określenie i wyjaśnienie uczniom celów uczenia się i kryteriów sukcesu,

• udzielanie uczniom informacji zwrotnych ustnych lub pisemnych zawierających:

1. wyszczególnienie i docenienie dobrych elementów pracy ucznia;

2. odnotowanie tego, co wymaga poprawienia lub dodatkowej pracy ze strony

ucznia;

3. wskazówki - w jaki sposób uczeń powinien poprawić pracę;

4. wskazówki - w jakim kierunku uczeń powinien pracować dalej.

• umożliwienie uczniom korzystania z siebie nawzajem jako „zasobów edukacyjnych” poprzez:

1. ocenę koleżeńską,

2. samoocenę uczniowską.

3. Sposób wyrażania komunikatów oceniających dostosowuje się do wieku i potencjału uczniów.

4. Informacja zwrotna, która jest oceną kształtującą, nie musi występować razem z oceną sumującą

wyrażoną stopniem.

5. Dopuszcza się wprowadzenie elementów oceniania kształtującego do wybranych przez nauczyciela

zagadnień.

I. Obszary aktywności podlegające ocenie

W ramach przedmiotu język polski ocenie podlegają:

• Mówienie (opowiadania ustne - twórcze i odtwórcze)

• Czytanie: (głośne - bez przygotowania, z przygotowaniem; ciche ze zrozumieniem)

• Pisanie, redagowanie określonych form wypowiedzi (w domu i w klasie)

• Znajomość wybranych zagadnień z nauki o języku (gramatyki)

• Posługiwanie się poznanymi zasadami ortograficznymi (dyktanda)

• Znajomość treści lektur obowiązkowych

• Inne (recytacja, realizacja projektów, praca w grupach, aktywność na lekcjach, rysunkowe konkretyzacje utworów literackich)

II. Wymagania na poszczególne oceny z uwzględnieniem poziomu wiadomości i

umiejętności

Uczeń otrzyma ocenę celującą, jeżeli:

Opanuje w pełnym zakresie wiadomości i umiejętności określone w podstawie programowej.

Samodzielnie i twórczo rozwija własne uzdolnienia.

Posługuje się zdobytymi wiadomościami w rozwiązywaniu problemów teoretyczno-praktycznych.

 Nie powiela cudzych poglądów.

Osiąga sukcesy w olimpiadach, konkursach języka polskiego.

 Jest oczytany.

 Wykonuje prace pisemne na wysokim poziomie - zarówno pod względem treści, jak i formy oraz kompozycji.

Zachowuje odpowiedni do charakteru pracy styl wypowiedzi - swobodny, barwny, kwiecisty, obrazowy.

 Posługuje się wyszukanym, bogatym słownictwem; swobodnie operuje słowem (synonimy, antonimy, słownictwo oceniające).

 Wprowadza różnorodne zdania, bezbłędnie stosuje zasady interpunkcji i ortografii.

 Jest gotów pomagać innym w nauce.

Uczeń otrzyma ocenę bardzo dobrą, jeżeli:

 Opanował pełny zakres wiedzy i umiejętności określony przez program nauczania w danej klasie.

 Charakteryzuje się dużą wiedzą z dziedziny literatury i nauki o języku.

 Poprawnie posługuje się zdobytymi wiadomościami, bez trudu wyraża swe myśli, potrafi wyciągać logiczne wnioski.

 Pisze samodzielnie wypracowanie na bardzo dobrym poziomie, które charakteryzuje się:

 zgodnością treści z tematem,

 zastosowaniem prawidłowej formy wypowiedzi,

 prawidłową kompozycją,

 brakiem błędów ortograficznych,

 spójnością tekstu,

 nienagannym stylem,

 starannością.

 Nie ma trudności z ortografią.

 Dużo czyta, nie tylko wyznaczone lektury.

 Bierze aktywny udział w lekcjach.

Uczeń otrzyma ocenę dobrą, jeżeli:

 Opanował materiał programowy w znacznym stopniu.

 Poprawnie wykorzystuje zdobyte wiadomości, samodzielnie wykonuje polecenia nauczyciela.

Potrafi wyrażać swe myśli, uzasadniać sądy, wyciągać wnioski.

 Nie robi poważnych błędów ortograficznych, korzysta samodzielnie ze słownika ortograficznego.

 Redaguje samodzielnie wypracowania o następujących cechach:

 zgodność z tematem,

 spójność wypowiedzi,

 prawidłowa kompozycja,

 poprawna budowa zdań,

 brak rażących błędów ortograficznych.

 Zawsze wywiązuje się ze swoich obowiązków.

 Czyta lektury szkolne.

Uczeń otrzyma ocenę dostateczną, jeżeli:

 Uczeń opanował wiadomości i umiejętności określone programem nauczania w danej klasie na poziomie nie przekraczającym wymagań zawartych w minimum programowym.

 Potrafi samodzielnie wykonać zadania o średnim stopniu trudności.

 Zdarza się mu popełniać poważne błędy ortograficzne.

 Pisanie samodzielnie wypracowań nastręcza mu trudności. Jednak prace pisemne powinny być:

 zgodne z tematem,

kompozycja zgodna z ogólnymi zasadami,

 słownictwo poprawne,

 zdania przeważnie dobrze zbudowane,

styl na ogół poprawny,

ortografia - zdarzają się błędy.

Lektury szkolne czyta niezbyt chętnie albo nie rozumie ich treści.

Uczeń otrzyma ocenę dopuszczającą, jeżeli:

 Posiada niewielki zakres wiadomości, nie opanował nawet minimum programowego, ale braki te nie uniemożliwiają poprawy.

Wykonuje zadania o niewielkim stopniu trudności.

 Z reguły nie czyta lektur.

Nie bierze aktywnego udziału w lekcjach.

 Robi dużo błędów ortograficznych.

Samodzielne wypracowania pisze na bardzo niskim poziomie:

 dużo błędów ortograficznych,

 treść słaba, nie zawsze związana z tematem,

zdania zbudowane w miarę poprawnie.

 Często nie odrabia zadań domowych.

Uczeń otrzyma ocenę niedostateczną, jeżeli:

 Nie opanował wiadomości i umiejętności określonych minimum

programowym.

Braki w wiadomościach i umiejętnościach uniemożliwiają dalsze zdobywanie

wiedzy z danego przedmiotu.

 Prace pisemne redaguje na niewystarczającym poziomie (treść i poprawność językowa).

Lekceważy swe obowiązki.

 Nie czyni nic, aby nadrobić zaległości.

Wykazuje bierną postawę na lekcji, z prac pisemnych otrzymuje poniżej 30% punktów.

III. Sprawdzanie i ocenianie osiągnięć :

• Wypowiedzi ustne.

• Zadania domowe.

• Aktywność na lekcji.

• Kartkówki.

• Sprawdziany z lektur obowiązkowych.

• Sprawdziany z wiadomości i umiejętności.

• Prace literackie, klasowe i domowe.

• Dyktanda (uczniowie ze stwierdzoną dysortografią wg odrębnych zasad ustalonych z

nauczycielem).

• Recytacja.

• Czytanie.

• Ocena zeszytu przedmiotowego - zeszyt sprawdzany pod kątem kompletności notatek,

poprawności ortograficznej i estetyki.

• Prace metodą projektu.

2. Procentowy próg wypowiedzi pisemnych:

96-100%- celujący

86-95% -bardzo dobry

71-85%- dobry

51-70%-dostateczny

31-50-dopuszczający

0-30%-niedostateczny

IV. Sposób informowania o postępach lub ich braku

Na początku roku szkolnego nauczyciel informuje uczniów o wymaganiach edukacyjnych wynikających z realizowanego programu nauczania, przedstawia formy sprawdzania umiejętności uczniów oraz kryteria oceniania. Informacje o wiedzy, postępach, umiejętnościach i zachowaniu ucznia nauczyciel przekazuje rodzicom poprzez:

Zapisy w dzienniku elektronicznym Librus.

Zapisy w zeszycie przedmiotowym.

Konsultacje indywidualne z rodzicami podczas dni otwartych i zebrań.

V. Zasady poprawiania ocen:

Uczeń ma prawo do poprawy oceny niedostatecznej z prac klasowych oraz sprawdzianów, a także z

odpowiedzi w terminie ustalonym z nauczycielem. Uczeń, który nie pisał pracy klasowej z przyczyn

losowych, zobowiązany jest do napisania jej w ciągu dwóch tygodni od powrotu na zajęcia szkolne.

Jeżeli uczeń napisze pracę poprawkową z tego samego materiału na ocenę niższą lub taką samą,

utrzymana zostanie pierwsza ocena. Ocena z poprawy jest wpisana obok oceny początkowej.

VII. Zasady wglądu uczniów, rodziców/opiekunów do prac pisemnych

Uczniowie otrzymują do wglądu swoje prace podczas lekcji. Sprawdziany, prace klasowe i dyktanda

znajdują się u nauczyciela, przechowywane są w szkole i udostępniane są także na prośbę rodziców do

wglądu w domu (uczeń zwraca prace nauczycielowi w ustalonym terminie) lub podczas konsultacji,

zebrań bądź w innym umówionym z nauczycielem terminie.

VIII. Ustalenia końcowe

Uczeń może trzy razy w semestrze zgłosić nieprzygotowanie lub brak zadania domowego;

nieprzygotowanie należy zgłosić przed lekcją; czwarte nieprzygotowanie skutkuje oceną

niedostateczną.

W ciągu roku szkolnego uczeń powinien przeczytać lektury wyznaczone przez nauczyciela.

(Lektury obowiązkowe i uzupełniające).

Ocena roczna uwzględnia oceny za pierwszy i drugi semestr.

Przy wystawianiu oceny śródrocznej lub końcowo rocznej nauczyciel bierze pod uwagę wszystkie oceny ucznia. Oceny te nie są średnimi arytmetycznymi ocen cząstkowych. Należy uwzględnić hierarchię ocen cząstkowych:

1. Sprawdziany

2. Prace literackie

3. Kartkówki

4. Prace domowe

5. Inne (prace projektowe, grupowe, odpowiedzi ustne, recytacja)

Przedmiotowy system oceniania uwzględnia pisemne opinie Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej i zakłada obniżenie wymagań edukacyjnych w stosunku do uczniów, u których stwierdzono specyficzne trudności w uczeniu się lub deficyty rozwojowe.

 Na miesiąc przed wystawieniem oceny klasyfikacyjnej nauczyciel powiadamia pisemnie ucznia i jego rodziców o zagrażającej mu ocenie niedostatecznej z przedmiotu, a na tydzień przed posiedzeniem rady klasyfikacyjnej uczeń informowany jest o stopniu z przedmiotu.

Szczegółowe kryteria oceniania w poszczególnych klasach znajdują się w szkole i są do wglądu zainteresowanych. Wartości ocen z języka polskiego określone są w dzienniku elektronicznym Librus

 

OGÓLNE KRYTERIA OCENIANIA
DLA KLASY
V

 

 

niedostateczny

·  poziom umiejętności i wiadomości objętych wymaganiami edukacyjnymi klasy piątej uniemożliwia osiąganie celów polonistycznych

·  uczeń nie potra wykonać zadań o niewielkim poziomie trudności

 

dopuszczający

·  poziom umiejętności i wiadomości objętych wymaganiami edukacyjnymi klasy piątej umożliwia osiąganie celów polonistycznych

·  uczeń potra wykonać zadania teoretyczne i praktyczne o niewielkim poziomie trudności

 

dostateczny

·  poziom zdobytych umiejętności i wiadomości objętych wymaganiami edukacyjnymi klasy piątej pozwala na rozwijanie kompetencji ujętych w programie i wynikających
z podstawy programowej

·  uczeń wykonuje zadania teoretyczne i praktyczne typowe o średnim poziomie trudności ujętych w programie i wynikających z podstawy programowej

 

dobry

·   uczeń poprawnie stosuje wiadomości i umiejętności ujęte w programie nauczania
i
wynikające z podstawy programowej, rozwiązuje samodzielnie typowe zadania teoretyczne i praktyczne

 

bardzo dobry

·  uczeń sprawnie się pouguje zdobytymi wiadomościami, rozwiązuje samodzielnie problemy teoretyczne i praktyczne ujęte w programie nauczania i wynikające z podstawy programowej, potra zastosować poznawiedzę do rozwiązywania zadań i problemów
w nowych sytuacjach

 

celucy

· uczeń biegle się pouguje zdobytymi wiadomościami i umiejętnościami w rozwiązywaniu problemów teoretycznych i praktycznych objętych programem nauczania i wynikających
z podstawy programowej, proponuje rozwiązania nietypowe; jest twórczy, rozwija własne uzdolnienia

 

 

 

 

 

SZCZEGÓŁOWE KRYTERIA OCENIANIA DLA KLASY V

 

Ocenę niedostateczną otrzymuje uczeń, który nie spełnia wymagań kryterialnych na ocenę dopuszczającą.

 

 

Ocenę dopuszczającą otrzymuje uczeń, który:

 

I. Kształcenie literackie i kulturowe

SŁUCHANIE

·         skupia uwagę na krótkich wypowiedziach innych osób, rozumie ogólny sens słuchanych utworów, rozumie polecenia nauczyciela, wypowiedzi innych uczniów

·         wskazuje najważniejsze informacje w wysłuchanym tekście, zwłaszcza w jego warstwie doownej, rozpoznaje proste intencje nadawcy

·         reaguje na wypowiedzi innych werbalnie i niewerbalnie (mimi, gestem, postawą)

 

CZYTANIE

·         identykuje nadawcę i odbiorcę wypowiedzi w prostych tekstach literackich oraz typowych sytuacjach znanych uczniowi z doświadczenia i obserwacji

·         rozpoznaje proste intencje nadawcy, np. pytanie, prośbę, odmowę, przeprosiny, zaproszenie

·         wskazuje najważniejsze informacje w odpowiednich fragmentach przeczytanego tekstu, zwłaszcza w dosłownej warstwie tekstu i wyrażone wprost

·         odczytuje informacje zamieszczone na przykład w słowniczku przy tekście, przy obrazie

·         rozumie ogólny sens czytanych utworów

·         czyta teksty płynnie, stara się czytać je poprawnie pod względem artykulacyjnym

·         stara się poprawnie akcentować wyrazy

·         samodzielnie lub z niewielką pomocą nauczyciela lub uczniów wskazuje części składowe wypowiedzi: tytuł, wstęp, rozwinięcie, zakończenie, posługuje się akapitami

·         rozpoznaje następujące formy wypowiedzi: życzenia, ooszenie, instrukcję, przepis

·         wybiera najważniejsze informacje z instrukcji, tabeli, notatki, schematu

DOCIERANIE DO INFORMACJI – SAMOKSZTAŁCENIE

·         wie, jakiego typu informacje znajdują się w słowniku ortograficznym, słowniku wyrazów bliskoznacznych i poprawnej polszczyzny

·         potrafi sprawdzać pisownwyrazu w owniku ortogracznym

·         pod kierunkiem nauczyciela odszukuje wyrazy w słowniku wyrazów bliskoznacznych
i sprawdza użycie związków w słowniku poprawnej polszczyzny

 

ANALIZOWANIE I INTERPRETOWANIE TEKSTÓW KULTURY

·         mówi o swoich reakcjach czytelniczych

·         dostrzega zabiegi stylistyczne w utworach literackich, w tym funkcję obrazowania poetyckiego w liryce

·         z pomocą nauczyciela wskazuje apostrofę, powtórzenia, zdrobnienia, obrazy poetyckie, uosobienie, ożywienie, wyraz dźwiękonaśladowczy

·         zna pojęcia: autor, adresat i bohater wiersza

·         odróżnia teksty użytkowe od literackich

·         odróżnia utwory pisane wierszem i prozą

·         krótko mówi o wybranych elementach świata przedstawionego w utworze epickim, takie jak: bohater, akcja, wątek, fabuła, wie, czym jest punkt kulminacyjny

·         rozumie rolę osoby mówiącej w tekście (narrator)

·         rozpoznaje na znanych z lekcji tekstach mit, bajkę, przypowieść i nowelę, podaje
z pomocą nauczyciela ich główne cechy 

·         zna pojęcie morał, wyjaśnia go z pomocą nauczyciela 

·         zna pojęcia: wers, zwrotka, rym, refren, rytm

·         wyodrębnia słuchowisko, plakat społeczny, przedstawienie i film spośród innych przekazów
i tekstów kultury

·         przypisuje podstawowe cechy bohaterom oraz ocenia ich postawy w odniesieniu do takich wartości, jak np. miłość – nienawiść, przyjaźń – wrogość

·         z pomocą nauczyciela podejmuje próby odczytania sensu metaforycznego utworów

 

II. Tworzenie wypowiedzi

MÓWIENIE

·         nawiązuje i podtrzymuje kontakt werbalny z innymi uczniami i nauczycielem, stosuje się do podstawowych reguł grzecznościowych właściwych podczas rozmowy z osobą dorosłą i rówieśnikiem

·         odróżnia sytuację ocjalną od nieocjalnej i potra odpowiednio do typowej sytuacji komunikacyjnej skierować prośbę, pytanie, odmowę, wyjaśnienie, zaproszenie

·         formułuje proste pytania i udziela prostych odpowiedzi pod względem konstrukcyjnym, stosuje wyrazy o znaczeniu doownym

·         mówi na temat, opowiada o obserwowanych zdarzeniach, akcji książki, lmu

·         wypowiada komunikaty zawierające proste informacje

·         wyraża wprost swoje intencje

·         w kilku zdaniach opisuje obraz, ilustrację, plakat oraz przedmiot, miejsce, postać, zwierzę itp.

·         wygłasza tekst utworu z pamięci

·         pouguje się pozawerbalnymi środkami wypowiedzi (mimi, gestem)

·         stara się poprawnie wymawiać i akcentować wyrazy

·         składa skonwencjonalizowane życzenia, tworzy w punktach krótką wypowiedź
o cechach instrukcji, np. zasady gry

 

PISANIE

·         stosuje wielką litena początku wypowiedzenia i odpowiednie znaki interpunkcyjne na jego końcu, dwukropek przy wyliczeniu, przecinek, myślnik w zapisie dialogu; dzieli wyrazy na sylaby, przenosi wyraz do następnego wersu

·         poprawnie zapisuje głoski miękkie

·         zna i próbuje stosować podstawowe zasady dotyczące pisowni wielką literą oraz pisowni ó–u, rz–ż, ch–h

·         zna podstawowe zasady dotyczące pisowni nie z rzeczownikami, przymiotnikami, przysłówkami, liczebnikami i czasownikami

·         odróżnia nazwy własne od pospolitych i stara się stosować odpowiednie zasady dotyczące pisowni wielką lite

·         zna i próbuje stosować podstawowe zasady układu gracznego listu oficjalnego, wywiadu, ramowego i szczegółowego planu wypowiedzi, ogłoszenia, zaproszenia, instrukcji, przepisu kulinarnego, dziennika, pamiętnika, notatki, streszczenia

·         z pomocą nauczyciela zapisuje list oficjalny, wywiad, plan ramowy i szczegółowy, ogłoszenie, zaproszenie, instrukcję, przepis kulinarny, kartki z dziennika i pamiętnika, notatkę i streszczenie

·         pisze krótkie opowiadanie odtwórcze i twórcze, dba o następstwo zdarzeń

·         tworzy kilkuzdaniowy opis obrazu, rzeźby i plakatu

·         stara się stosować akapit jako znak logicznego wyodrębnienia fragmentów wypowiedzi

·         stara się, by wypowiedzi były czytelne

·         konstruuje i zapisuje kilkuzdaniowe wypowiedzi poprawne pod względem logicznym, stara się, by były one poprawne pod względem językowym

·         przepisuje cytat w cudzysłowie

 

III. Kształcenie językowe

Zna podstawową wiedzę językową w zakresie:

·         słownictwa (np. rozpoznaje zdrobnienia, potrafi dobrać parami wyrazy bliskoznaczne, stara się tworzyć poprawne związki wyrazowe)

·         składni – konstruuje poprawne zdania pojedyncze, stosuje wielkie litery na początku wypowiedzenia i odpowiednie znaki interpunkcyjne na końcu, rozróżnia zdania pojedyncze rozwinięte i nierozwinięte, złożone i równoważnik zdania, wskazuje podmiot i orzeczenie w typowym zdaniu, zna wypowiedzenia oznajmujące, rozkazujące i pytające, neutralne i wykrzyknikowe, wskazuje w zdaniu wyrazy, które łączą się ze sobą, rozpoznaje określenia rzeczownika i czasownika

·         eksji – odmienia według wzoru lub z niewielką pomcą nauczyciela rzeczownik, czasownik, przymiotnik, liczebnik, zaimek, potrafi podać przykłady zaimków, wskazuje czasowniki w różnych czasach, trybach, rzeczowniki własne i pospolite, przymiotniki, przyówki i zaimki w zdaniu, przy pomocy nauczyciela okrla formę odmiennych części mowy, oddziela temat od końcówki
w wyrazach znanych z lekcji, stopniuje przymiotniki i przysłówki, odróżnia części mowy odmienne od nieodmiennych, rozpoznaje formy nieosobowe czasownika (bezokolicznik, formy zakończone na -no,
-to), przyimek, partykułę i wykrzyknik

·         fonetyki zna alfabet, odróżnia głoskę od litery, z pomocą nauczyciela dzieli głoski na twarde i miękkie, dźwięczne i bezdźwięczne, podaje przykłady głosek ustnych
i nosowych, dzieli wyrazy znane z lekcji na głoski, dzieli wyrazy litery i sylaby, zna podstawowe reguły akcentowania wyrazów w języku polskim, stara się je stosować

 

 

 

Ocenę dostateczną otrzymuje uczeń, który spnia wymagania kryterialne na ocenę dopuszczającą oraz:

 

I. Kształcenie literackie i kulturowe

SŁUCHANIE

·         ucha innych ze zrozumieniem, uczestniczy w rozmowie, zadaje pytania, odpowiada

·         wybiera najważniejsze informacje z wyuchanego tekstu, tworzy prosnotatkę
w formie tabeli, schematu, kilkuzdaniowej wypowiedzi,
 rozpoznaje nastrój uchanych komunikatów

·         powtarza swoimi słowami ogólny sens usłyszanej wypowiedzi, opowiada fabułę uyszanej historii, formułuje pytania

 

CZYTANIE

·         identykuje nadawcę i odbiorcę wypowiedzi w omawianych w klasie tekstach literackich oraz sytuacjach znanych uczniowi z doświadczenia

·         rozpoznaje dosłowne intencje nadawcy

·         przytacza informacje z odpowiednich fragmentów przeczytanego tekstu, zwłaszcza
w dosłownej warstwie tekstu i wyrażone wprost

·         określa temat i ówną myśl tekstu, zwłaszcza na poziomie dosłownym

·         czyta teksty płynnie i poprawnie pod względem artykulacyjnym

·         poprawnie akcentuje i artykułuje większość wyrazów, stosuje intonację zdaniową podczas głośnego czytania utworów

·         w prostych tekstach oddziela fakty od opinii

·         wskazuje części składowe wypowiedzi: tytuł, wstęp, rozwinięcie, zakończenie, posługuje się akapitami

·         rozpoznaje cechy życzeń, ooszenia, instrukcji, przepisu

·         wybiera potrzebne informacje z instrukcji, tabeli, notatki, schematu

·         wskazuje przenośne znaczenie wyrazów w wypowiedzi

 

DOCIERANIE DO INFORMACJI – SAMOKSZTAŁCENIE

·         sprawdza pisownwyrazu w owniku ortogracznym

·         potrafi wybrać odpowiednie informacje ze słownika wyrazów bliskoznacznych, słownika poprawnej polszczyzny, encyklopedii, czasopisma, stron internetowych

 

ANALIZOWANIE I INTERPRETOWANIE TEKSTÓW KULTURY

·         nazywa swoje reakcje czytelnicze

·         nazywa zabiegi stylistyczne w utworach literackich: apostrofa, powtórzenia, zdrobnienie, uosobienie, ożywienie, podmiot liryczny, (także zbiorowy), wyraz dźwiękonaśladowczy 

·         z niewielką pomocą nauczyciela odróżnia autora, adresata i bohatera wiersza

·         dostrzega funkcję obrazowania poetyckiego w liryce

·         dostrzega cechy wyróżniające teksty artystyczne (poetyckie i prozatorskie) i użytkowe

·         określa i nazywa elementy świata przedstawionego w utworze epickim, takie jak: wątek, akcja, fabuła, punkt kulminacyjny

·         rozumie rolę osoby mówiącej w tekście (narrator), rozpoznaje narratora pierwszo-
i trzecioosobowego

·         wskazuje cechy mitu, bajki, przypowieści i noweli w utworze

·         samodzielnie cytuje morał bajki i sens przypowieści

·         rozpoznaje elementy rytmu: wers, zwrot, rym, refren

·         wyodrębnia słuchowisko, plakat społeczny, przedstawienie i film spośród innych przekazów
i tekstów kultury, odczytuje je na poziomie dosłownym

·         zna pojęcia: gra aktorska, reżyser, adaptacja, ekranizacja, a także odmiany filmu

·         przypisuje cechy bohaterom oraz ocenia ich postawy w odniesieniu do takich wartości, jak np. miłość – nienawiść, przyjaźń – wrogość

·         opowiada, streszcza przeczytane teksty, odczytuje sens omawianych utworów na poziomie metaforycznym

 

 

II. Tworzenie wypowiedzi

MÓWIENIE

·         świadomie uczestniczy w sytuacji komunikacyjnej, stosując się do reguł grzecznościowych; używa odpowiednich konstrukcji składniowych (np. trybu przypuszczającego lub zdań pytających) podczas rozmowy z osobą dorosłą
i rówieśnikiem, a także w różnych sytuacjach oficjalnych i nieoficjalnych

·         w typowych sytuacjach dostosowuje wypowiedź do adresata i sytuacji, świadomie dobiera różne typy wypowiedzeń prostych i rozwiniętych, wypowiedzenia oznajmujące, pytające i rozkazujące

·         formułuje pytania otwarte

·         udziela odpowiedzi w formie zdań złożonych

·         wypowiada się w logicznie ze sobą połączonych zdaniach na tematy związane
z codziennością, otaczającą rzeczywistością, lekturą, filmem itp.

·         wypowiada się w sposób uporządkowany: opowiada zdarzenia w porządku chronologicznym, streszcza utwory fabularne, zdaje relację z wydarzenia

·         opisuje obraz, ilustrację, plakat oraz przedmiot, miejsce, stosując słownictwo określające umiejscowienie w przestrzeni; krótko, ale w sposób uporządkowany opisuje postać, zwierzę, przedmiot itp.

·         recytuje utwory poetyckie, oddając jego ogólny nastrój i sens

·         stosuje zasady poprawnej wymowy i akcentowania wyrazów rodzimych

·         składa życzenia, tworzy krótką wypowiedź o cechach instrukcji, np. zasady gry

·         wskazuje wyrazy o znaczeniu doownym i metaforycznym

·         dobiera wyrazy bliskoznaczne i przeciwstawne, z reguły stosuje poprawne związki wyrazowe

·         pouguje się pozawerbalnymi środkami wypowiedzi (mimi, gestem)

 

PISANIE

·         stosuje wielką litena początku wypowiedzenia i odpowiednie znaki interpunkcyjne na jego końcu, najczęściej stosuje podstawowe reguły interpunkcyjne dotyczące używania przecinka (np. przecinek przy wymienianiu) i dwukropka, myślnika w zapisie dialogu; dzieli wyrazy na sylaby, przenosi wyraz do następnego wersu 

·         poprawnie zapisuje głoski miękkie, zna i najczęściej stosuje podstawowe zasady dotyczące pisowni ó–u, rz–ż, ch–h, pisowni nie z rzeczownikami, przymiotnikami, przysłówkami, liczebnikami i czasownikami, cząstki -by z czasownikami

·         potrafi wymienić najważniejsze wyjątki od poznanych reguł ortograficznych   

·         odróżnia nazwy własne od pospolitych i potra zastosować odpowiednie zasady dotyczące pisowni wielką lite

·         zna i stosuje podstawowe zasady układu gracznego listu oficjalnego, wywiadu, ramowego i szczegółowego planu wypowiedzi, ogłoszenia, zaproszenia, instrukcji, przepisu kulinarnego, dziennika, pamiętnika notatki, streszczenia

·         zapisuje, uzwględniając większość niezbędnych elementów, krótki list oficjalny, kilkuzdaniowy wywiad, plan ramowy i (z pomocą nauczyciela) szczegółowy, ogłoszenie, zaproszenie, instrukcję, przepis kulinarny, kartkę z dziennika i pamiętnika, notatkę (np. w tabeli) i proste krótkie streszczenie

·         układa opowiadanie odtwórcze i twórcze, zachowując właściwą kolejność zdarzeń, wprowadza podstawowe elementy opisu świata przedstawionego

·         tworzy na ogół poprawny opis obrazu, rzeźby i plakatu, stosując słownictwo określające umiejscowienie w przestrzeni

·         stosuje co najmniej trzy akapity jako znak logicznego wyodrębnienia fragmentów wypowiedzi (wstęp, rozwinięcie, zakończenie)

·         na ogół zachowuje estetykę zapisu wypowiedzi

·         konstruuje i zapisuje kilkuzdaniowe wypowiedzi poprawne pod względem logiczno-składniowym

·         używa wypowiedzeń pojedynczych i złożonych

·         w zależności od adresata i sytuacji świadomie dobiera wypowiedzenia oznajmujące, pytające i rozkazujące

·         udziela odpowiedzi w formie zdań złożonych

·         stara się dostrzegbłędy ortograczne i interpunkcyjne w tworzonej wypowiedzi i je poprawiać

·         wyszukuje cytaty i zapisuje je w cudzysłowie

 

III. Kształcenie językowe

W typowych sytuacjach stosuje wiedzę językową w zakresie:

·         ownictwa wykorzystuje zdrobnienia, wyrazy bliskoznaczne i przeciwstawne
w tworzonym tekście, tworzy poprawne związki wyrazowe

·         składni – rozpoznaje i konstruuje zdania pojedyncze nierozwinięte i rozwinięte oraz wypowiedzenia złożone i równoważniki zdań, używa różnych typów wypowiedzeń: oznajmujących, rozkazucych, pytających, wykrzyknikowych; neutralnych, wskazuje podmiot i orzeczenie, łączy w związki wyrazowe wyrazy w zdaniu, rozpoznaje określenia rzeczownika i czasownika, konstruuje wykres zdania pojedynczego

·         eksji – rozpoznaje i odmienia typowe rzeczowniki (własne, pospolite), czasowniki, przymiotniki, liczebniki, zaimki, okrla formę gramatyczną czasowników w różnych czasach, trybach, rozpoznaje na typowych przykładach typy liczebników, podaje przykłady zaimków i wyjaśnia ich funkcję, oddziela temat od końcówki w typowych wyrazach odmiennych, stopniuje przymiotniki i przysłówki, używa przyimków do określenia relacji czasowych i przestrzennych; poprawnie zapisuje czasowniki z cząstką -by, rozpoznaje formy nieosobowe czasownika (bezokolicznik, formy zakończone na
-no, -to), stosuje wykrzykniki i partykuły, rozpoznaje zaimki w tekście)

·         fonetyki zna alfabet, wyjaśnia różnicę między głoską a literą, dzieli wyrazy na głoski, litery i sylaby, dzieli głoski na twarde i miękkie, dźwięczne i bezdźwięczne, ustne
i nosowe, potrafi je nazywać, w
ykorzystuje wiedzę na temat rozbieżności między mową a pismem do poprawnego zapisywania wyrazów, zna i stosuje podstawowe reguły akcentowania wyrazów w języku polskim, stara się je stosować

 

 

Ocenę dobrą otrzymuje uczeń, który spnia wymagania kryterialne na ocenę dostateczną oraz:

 

I. Kształcenie literackie i kulturowe

SŁUCHANIE

·         koncentruje uwapodczas słuchania dłuższych wypowiedzi innych, a zwłaszcza odtwarzanych utworów

·         wybiera potrzebne informacje z wyuchanego tekstu, tworzy notatkę w formie tabeli, schematu, punktów, kilkuzdaniowej wypowiedzi, rozpoznaje nastrój uchanych komunikatów

·         odróżnia informacje ważne od mniej ważnych

·         na podstawie uchanego tekstu tworzy samodzielną notat: pisze plan, formułuje pytania

·         właściwie odbiera intencje nadawcy komunikatu

·         odczytuje przenośny sens wyuchanych utworów poetyckich i prozatorskich

 

CZYTANIE

·         krótko charakteryzuje nadawcę i odbiorcę wypowiedzi w tekstach literackich oraz identyfikuje nadawcę i odbiorcę w sytuacjach znanych uczniowi z doświadczenia

·         rozpoznaje dosłowne i symboliczne intencje nadawcy

·         przytacza informacje zawarte w tekście, wyszukuje w wypowiedzi informacje wyrażone pośrednio

·         oddziela informacje ważne od drugorzędnych, fakt od opinii

·         omawia temat i ówną myśl na poziomie dosłownym, formułuje ogólne wnioski, próbuje omówić je na poziomie przenośnym

·         czyta teksty płynnie i poprawnie pod względem artykulacyjnym, stara się interpretować je głosowo

·         głośno czyta utwory, uwzględniając zasady poprawnej artykulacji, akcentowania
i intonacji

·         wskazuje części składowe wypowiedzi: tytuł, wstęp, rozwinięcie, zakończenie i rozumie ich funkcję, posługuje się akapitami

·         wskazuje typowe elementy konstrukcyjne i stylistyczne w zaproszeniach, życzeniach, ooszeniach, instrukcjach, przepisach, listach oficjalnych, dziennikach, pamiętnikach, relacjach

·         wybiera i wykorzystuje informacje z instrukcji, tabeli, notatki, schematu

·         wskazuje przenośne znaczenie wyrazów w wypowiedzi oraz samodzielnie tłumaczy przenośne znaczenie wybranych wyrazów, związków wyrazów w wypowiedzi

 

DOCIERANIE DO INFORMACJI – SAMOKSZTAŁCENIE

·         w razie potrzeby sprawdza pisownwyrazu w owniku ortogracznym

·         wybiera informacje z różnych źród, np. czasopism, stron internetowych

·       samodzielnie korzysta ze słowników wyrazów bliskoznacznych i poprawnej polszczyzny

 

ANALIZOWANIE I INTERPRETOWANIE TEKSTÓW KULTURY

·         nazywa i uzasadnia swoje reakcje czytelnicze

·         odnajduje w omawianych tekstach apostrofy, powtórzenia, zdrobnienia, uosobienia, ożywienia, obrazy poetyckie, wyrazy dźwiękonaśladowcze i objaśnia ich znaczenie

·         rozpoznaje autora, adresata i bohatera wiersza

·         wskazuje obrazy poetyckie w liryce i rozumie ich funkcję

·         wskazuje cechy wyróżniające teksty artystyczne (poetyckie i prozatorskie) oraz użytkowe

·         analizuje elementy świata przedstawionego w utworze epickim, takie jak: narrator, akcja, fabuła, wątek, punkt kulminacyjny

·         rozumie rolę osoby mówiącej w tekście (narrator), rozpoznaje narratora pierwszo-
i trzecioosobowego

·         identykuje mit, bajkę, przypowieść i nowelę, wskazuje ich cechy   

·         przytacza i parafrazuje morał bajki, odczytuje przesłanie utworu, np. przypowieści

·         rozumie podstawową funkcję wersu, zwrotki, rymu, refrenu

·         wyodrębnia słuchowisko, plakat społeczny, przedstawienie i film spośród innych przekazów
i tekstów kultury,
omawia je na poziomie dosłownym i probuje je zinterpretować

·         używa pojęć: gra aktorska, reżyser, adaptacja, ekranizacja, kadr, ujęcie, a także zna odmiany filmu, wyodrębnia elementy dzieła lmowego, odróżnia różne gatunki lmowe

·         charakteryzuje i ocenia bohaterów oraz ich postawy odnoszące się do takich wartości, jak np. miłość – nienawiść, przyjaźń – wrogość

·         odczytuje sens analizowanych utworów na poziomie semantycznym (dosłownym),
a z niewielką pomocą nauczyciela – na poziomie przenośnym

·         wskazuje neologizmy w tekście

 

II. Tworzenie wypowiedzi

MÓWIENIE

·         przedstawia własne, logiczne zdanie w rozmowie, stosując się do reguł grzecznościowych; używa odpowiednich konstrukcji składniowych (np. trybu przypuszczającego lub zdań pytających) podczas rozmowy z osobą dorosłą
i rówieśnikiem, a także w różnych sytuacjach oficjalnych i nieoficjalnych

·         dostosowuje wypowiedź do adresata i sytuacji, świadomie w typowych sytuacjach dobiera różne rodzaje wypowiedzeń prostych i rozwiniętych, wypowiedzenia oznajmujące, pytające i rozkazujące, świadomie dobiera intonację zdaniową

·         udziela odpowiedzi w formie krótkiej, sensownej wypowiedzi

·         łączy za pomocą odpowiednich spójników i przyimków współrzędne i podrzędne związki wyrazowe w zdaniu

·         wypowiada się w roli świadka i uczestnika zdarzeń

·         stosuje poprawne formy gramatyczne rzeczownika, przymiotnika, przysłówka, liczebnika i czasownika

·         gromadzi wyrazy określające i nazywające na przykład cechy wyglądu i charakteru

·         wypowiada slogicznie i w sposób uporządkowany: opowiada zdarzenia w porządku chronologicznym, streszcza utwory fabularne, świadomie wykorzystuje wyrazy okrlające następstwo czasowe

·         aktywnie uczestniczy w rozmowie związanej z lekturą, lmem czy codziennymi sytuacjami

·         w sposób logiczny i uporządkowany opisuje przedmiot, miejsce, krajobraz, postać, zwierzę, przedmot, obraz, ilustrację, plakat, stosując właściwe tematowi słownictwo oraz słownictwo służące do formułowania ocen, opinii, emocji i uczuć

·         wygłasza z pamięci teksty poetyckie, pougując się pauzą, barwą osu

·         świadomie pouguje się pozawerbalnymi środkami wypowiedzi (mimi, gestem)

·         stosuje się do zasad właściwego akcentowania wyrazów i intonowania wypowiedzeń

·         składa życzenia, tworzy wypowiedź o cechach instrukcji, np. zasady gry 

·         odróżnia znaczenia dosłowne wyrazów od metaforycznych i objaśnia znaczenia metaforyczne

·         dobiera i stosuje w swoich wypowiedziach wyrazy bliskoznaczne i przeciwstawne oraz poprawne związki wyrazowe

 

PISANIE

·         bezbłędnie stosuje wielką litena początku wypowiedzenia i odpowiednie znaki interpunkcyjne na jego końcu, stosuje w większości typowych sytuacji w swoich pracach podstawowe reguły interpunkcyjne dotyczące przecinka (np. przecinek przy wymienianiu oraz przed wybranymi zaimkami), dwukropka, myślnika; dzieli wyrazy na sylaby, przenosi wyraz do następnego wersu 

·         poprawnie zapisuje głoski miękkie, zna i stosuje poznane zasady ortograi dotyczące pisowni ó–u, rz–ż, ch–h, nie z różnymi częściami mowy, -by z czasownikami
i interpunkcji oraz potra
je zastosować w sytuacjach nietypowych (np. wykorzystać wiedzę o wyrazach neutralnych i zdrobnieniach)

·         zna i stosuje wyjątki od poznanych reguł ortograficznych

·         odróżnia nazwy własne od pospolitych i stosuje odpowiednie zasady dotyczące pisowni wielką lite

·         zna i stosuje zasady układu gracznego listu oficjalnego, wywiadu, ramowego
i
szczegółowego planu wypowiedzi, ogłoszenia, zaproszenia, instrukcji, przepisu kulinarnego, dziennika, pamiętnika, notatki, streszczenia

·         zapisuje, uwzględniając wszystkie niezbędne elementy, list oficjalny, wywiad, plan ramowy i szczegółowy, ogłoszenie, zaproszenie, instrukcję, przepis kulinarny, kartkę
z dziennika i pamiętnika, notatkę (w różnych formach) i streszczenie

·         układa spójne, uporządkowane pod względem chronologicznym poprawnie skomponowane opowiadanie odtwórcze/twórcze, stara się, aby były one wierne utworowi / pomysłowe, streszcza utwory fabularne, świadomie wykorzystuje wyrazy określające następstwo czasowe, zwłaszcza przysłówki, przyimki i wyrażenia przyimkowe; opowiada z perspektywy świadka i uczestnika zdarzeń, wprowadza dialog, a także elementy innych form wypowiedzi, np. opis

·         stosuje akapity jako znak logicznego wyodrębnienia fragmentów wypowiedzi

·         w sposób uporządkowany opisuje obraz, ilustrację, plakat, rzeźbę, stosując słownictwo służące do formułowania ocen i opinii, emocji i uczuć

·         zachowuje estetykę zapisu wypowiedzi

·         w wypowiedziach związanych z lekturą, lmem czy codziennymi sytuacjami łączy za pomocą odpowiednich spójników i przyimków współrzędne i podrzędne związki wyrazowe i stosuje się do zasad interpunkcji

·         w wypowiedziach stosuje poprawne formy gramatyczne rzeczownika, przymiotnika, liczebnika i czasownika we wszystkich trybach

·         w wypowiedziach gromadzi wyrazy określające i nazywające cechy na przykład charakteru na podstawie zachowań i postaw

·         dostrzega błędy ortograczne i interpunkcyjne w tworzonej wypowiedzi i je poprawia

·         sprawnie wyszukuje cytaty, zapisuje je w cudzysłowie i wprowadza do swojego tekstu

 

III. Kształcenie językowe

Umiejętnie stosuje wiedzę językową w zakresie:

·         słownictwa – wzbogaca tworzony tekst na przykład zdrobnieniami, wyrazami bliskoznacznymi, przeciwstawnymi, związkami frazeologicznymi

·         składni – rozpoznaje i stosuje różnorodne typy zdań: pojedynczych i złożonych oraz równoważniki; celowo używa różnych typów wypowiedzeń: pytających, oznajmujących, wykrzyknikowych, neutralnych, rozkazujących w zależności od sytuacji komunikacyjnej; wskazuje podmiot i orzeczenie, buduje spójne zdania pojedyncze, w których poprawnie łączy w związki wszystkie wyrazy; wzbogaca zdania, dodając przydawki, dopełnienia
i okoliczniki; poprawnie rozpoznaje związki wyrazów w zdaniu, tworząc wykres zdania pojedynczego, stosuje się do zasad poprawnej interpunkcji

·         eksji – rozpoznaje i poprawnie odmienia typowe rzeczowniki (własne, pospolite, konkretne, abstrakcyjne), czasowniki, przymiotniki, liczebniki, zaimki i określa ich formę, rozpoznaje czasy i typy liczebników, rozpoznaje formy nieosobowe czasownika (bezokolicznik, formy zakończone na -no, -to), wskazuje zaimki w tekście, podaje ich przykłady, wyjaśnia ich funkcję i stosuje je w celu uniknięcia powtórzeń, poprawnie używa krótszych i dłuższych form zaimków, używa odmiennych części mowy w poprawnych formach

·         fonetyki – stosuje wiadomości z zakresu podziału wyrazów na litery, głoski i sylaby,
a także różnic między pisownią i wymową w poprawnym ich zapisie, bezbłędnie dzieli głoski na ustne, nosowe, twarde, miękkie, dźwięczne, bezdźwięczne, dzieli na głoski wyrazy ze spółgłoskami miękkimi, zna i stosuje reguły akcentowania wyrazów w języku polskim

 

 

Ocenę bardzo dobrą otrzymuje uczeń, który spnia wymagania kryterialne na ocenę dobrą oraz:

 

I. Kształcenie literackie i kulturowe

SŁUCHANIE

·         przekazuje trć wyuchanych wypowiedzi

·         samodzielnie i krytycznie wybiera różnorodne informacje z wyuchanego tekstu, tworzy notatkę w formie dostosowanej do potrzeb (np. plan, tabela, schemat, kilkuzdaniowa wypowiedź), rozpoznaje nastrój i nazywa intencje nadawcy komunikatu

·         odczytuje i omawia przenośny sens wyuchanych utworów poetyckich i prozatorskich

·         wyraża spójne zdanie na temat wysłuchanego komunikatu

 

CZYTANIE

·         charakteryzuje nadawcę i odbiorcę wypowiedzi w tekstach literackich oraz identyfikuje nadawcę i odbiorcę w sytuacjach znanych uczniowi z doświadczenia

·         wyjaśnia dosłowne i symboliczne intencje nadawcy

·         przytacza i wyjaśnia informacje w tekście, wyszukuje w wypowiedzi informacje wyrażone pośrednio i wykorzystuje je w wypowiedzi na przykład opisującej lub oceniającej postać kcyjną lub rzeczywistą

·         oddziela informacje ważne od drugorzędnych, fakty od opinii i wykorzystuje je
w odczytywaniu znaczeń dosłownych i przenośnych, dokonuje selekcji materiału na podstawie faktów i opinii zawartych w tekście

·         szczegółowo omawia temat i ówną myśl tekstu na poziomie dosłownym i przenośnym

·         czyta teksty płynnie i poprawnie pod względem artykulacyjnym, interpretuje je głosowo, zwracając uwagę na przykład na wyrażane emocje i interpunkcję 

·         ośno czyta utwory, wykorzystując umiejętność poprawnej artykulacji i intonacji, aby oddać sens odczytywanego tekstu; poprawnie akcentuje wyrazy, również te, które
w języku polskim akcentuje się nietypowo

·         ma świadomość konstrukcji wypowiedzi, rozumie funkcje takich części składowych wypowiedzi, jak tytuł, wstęp, rozwinięcie, zakończenie

·         świadomie posługuje się akapitami w celu oddzielania od siebie poszczególnych zagadnień

·         płynnie oddziela fakty od opinii w dłuższych tekstach

·         wskazuje typowe elementy konstrukcyjne i stylistyczne w życzeniach, ogłoszeniach, instrukcjach, przepisach, listach oficjalnych, dziennikach i pamiętnikach

·         odczytuje i twórczo wykorzystuje trci zawarte w artykule, instrukcji, przepisie, tabeli, schemacie i notatce

·         wskazuje i odczytuje przenośne znaczenie wyrazów w wypowiedzi

 

DOCIERANIE DO INFORMACJI – SAMOKSZTAŁCENIE

·         systematycznie korzysta ze słownika ortograficznego

·         wybiera informacje wyrażone pośrednio w różnych źródłach, np. czasopismach, stronach internetowych; konfrontuje je z innymi źródłami

·         świadomie używa słowników wyrazów bliskoznacznych i poprawnej polszczyzny w celu wzbogacenia warstwy językowej tekstu

 

ALIZOWANIE I INTERPRETOWANIE TEKSTÓW KULTURY

·         swobodnie opowiada o swoich reakcjach czytelniczych, nazywa je, uzasadnia; ocenia
i opisuje utwór,
  konfrontuje swoje reakcje czytelnicze z innymi odbiorcami

·         odnajduje w utworze poetyckim apostrofy, powtórzenia, zdrobnienia, uosobienia, ożywienia, obrazy poetyckie, wyrazy dźwiękonaśladowcze, objaśnia ich funkcję
i znaczenie przenośne

·         rozpoznaje autora, adresata i bohatera wiersza, nie utożsamiając ich ze sobą;   wykorzystuje wiedzę na temat podmiotu lirycznego, adresata i bohatera wiersza do interpretacji utworu

 

·         szczegółowo omawia obrazy poetyckie w wierszu i ich funkcję w utworze

·         szczegółowo omawia cechy wyróżniające teksty artystyczne (poetyckie i prozatorskie) oraz użytkowe

     objaśnia funkcję analizowanych elementów świata przedstawionego w utworze epickim

·         identykuje mit, bajkę, przypowieść i nowelę, szczegółowo omawia ich cechy

·         rozumie rolę osoby mówiącej w tekście (narrator), rozpoznaje narratora trzecioosobowego i dostrzega różnice między narracją pierwszo- i trzecioosobową

·         objaśnia morał bajki na poziomie metaforycznym, samodzielnie odczytuje przesłanie utworu, np. przypowieści

·         rozumie funkcję: wersu, zwrotki, rymu, refrenu w ukształtowaniu brzmieniowej warstwy tekstu

·         wyodrębnia słuchowisko, plakat społeczny, przedstawienie i film spośród innych przekazów
i tekstów kultury,
interpretuje je na poziomie dosłownym i przenośnym

·         funkcjonalnie używa w swoich wypowiedziach pojęć z zakresu filmu i radia, m.in. gra aktorska, reżyser, scenariusz, adaptacja (filmowa, muzyczna, radiowa itd.), ekranizacja, kadr, ujęcie, słuchowisko; wyróżnia wśród przekazów audiowizualnych słuchowiska
i różne gatunki filmowe

·         charakteryzuje i ocenia bohaterów oraz ich postawy odnoszące się do różnych wartości, konfrontuje sytuację bohaterów z własnymi doświadczeniami i doświadczeniami innych bohaterów literackich

·                samodzielnie odczytuje sens utworów na poziomie dosłownym i przenośnym

·                rozumie pojęcie neologizm, wskazuje neologizmy w tekście, rozumie zasady ich tworzenia

 

II. Tworzenie wypowiedzi

MÓWIENIE

·         uzasadnia własne zdanie w rozmowie, podaje odpowiednie przykłady, stosuje się do reguł grzecznościowych, świadomie używa odpowiednich konstrukcji składniowych (np. trybu przypuszczającego lub zdań pytających) podczas rozmowy z osobą dorosłą i rówieśnikiem, a także w różnorodnych sytuacjach oficjalnych i nieoficjalnych   

·         dostosowuje wypowiedź do adresata i sytuacji, świadomie dobiera różne typy wypowiedzeń prostych i rozwiniętych, wypowiedzenia oznajmujące, pytające
i rozkazujące

·         rozpoczyna i podtrzymuje rozmowę na temat lektury czy dzia lmowego

·         udziela wyczerpujących wypowiedzi poprawnych pod względem konstrukcyjnym
i stylistycznym, świadomie dobiera intonację zdaniową, 

·         poprawnie stosuje formy czasownika w różnych trybach, w zależności od kontekstu
i adresata wypowiedzi

·         w rozmowie związanej z lekturą, lmem czy codziennymi sytuacjami stosuje poprawny język, bogate słownictwo oraz frazeologizmy związane z omawianą tematyką

·         w sposób przemyślany i uporządkowany opisuje przedmiot, miejsce, krajobraz, postać, zwierzę, obraz, ilustrację, plakat, stosując bogate i właściwe tematowi słownictwo oraz słownictwo służące do formułowania ocen, opinii, emocji i uczuć

·         zaznacza akcenty logiczne, stosuje pauzy, dostosowuje tempo recytacji do trci wygłaszanych z pamięci lub recytowanych utworów

·         interpretuje przenne treści utworów poetyckich przewidzianych w programie nauczania

·         swobodnie dobiera i stosuje w swoich wypowiedziach wyrazy bliskoznaczne
i przeciwstawne oraz poprawne związki wyrazowe

·         świadomie wzbogaca komunikat pozawerbalnymi środkami wypowiedzi

·         stosuje się do zasad właściwego akcentowania wyrazów (również akcentowanych nietypowo) i intonowania wypowiedzeń

·         składa pomysłowe życzenia, tworzy precyzyjną wypowiedź o cechach instrukcji, np. zasady gry

·         dokonuje samokrytyki wypowiedzi i doskonali ją pod względem konstrukcji i języka

 

PISANIE

·         bezbłędnie stosuje wielką litena początku wypowiedzenia i odpowiednie znaki interpunkcyjne na jego końcu, systematycznie stosuje poznane reguły interpunkcyjne, stosuje w swoich pracach dwukropek, myślnik, wielokropek, średnik; dzieli wyrazy na sylaby, przenosi wyraz do następnego wersu 

·         komponuje poprawne pod względem ortogracznym, interpunkcyjnym, eksyjnym, składniowym wypowiedzi o przejrzystej, logicznej kompozycji z uwzględnieniem akapitów; płynnie stosuje poznane reguły ortograficzne, zna i stosuje wyjątki od nich

·         bezbłędnie odróżnia nazwy własne od pospolitych i bezbłędnie stosuje zasady dotyczące pisowni wielką lite

·         pisze bezbłędnie pod względem kompozycyjnym i treściowym list oficjalny, wywiad, ramowy i szczegółowy plan wypowiedzi, ogłoszenie, zaproszenie, instrukcję, przepis kulinarny, dziennik, pamiętnik, notatkę biograficzną, streszczenie

·         zapisuje, uwzględniając wszystkie niezbędne elementy, list oficjalny, wywiad, plan ramowy i szczegółowy, ogłoszenie, zaproszenie, instrukcję, przepis kulinarny, kartkę
z dziennika i pamiętnika, notatkę biograficzną (w różnych formach) i streszczenie, dba
o ciekawą formę swojego tekstu i/lub rzetelność zawartych w nim danych

·         układa szczegółowe/pomysłowe, wyczerpujące, poprawnie skomponowane opowiadanie odtwórcze/twórcze, list z perspektywy bohatera, list oficjalny, dziennik i pamiętnik, streszcza przeczytane utwory literackie, zachowując porządek chronologiczny
i uwzględniając hierarchię wydarzeń

·         świadomie wprowadza dialog do opowiadania jako element rozbudowanej kompozycji, wprowadza inne formy wypowiedzi, np. opisu, charakterystyki bezpośredniej, świadomie stara się różnicować język bohaterów i narratora

·         w wypowiedziach pisemnych konsekwentnie stosuje akapity jako znak logicznego wyodrębnienia fragmentów wypowiedzi (wstęp, rozwinięcie, zakończenie)

·         zachowuje estetykę zapisu wypowiedzi, dba, aby zapis jego wypowiedzi ułatwiał odbiorcy jej czytanie

·         tworzy szczegółowy, dobrze skomponowany opis obrazu, rzeźby i plakatu, stosując właściwe danej dziedzinie szuki nazewnictwo i słownictwo służące do formułowania ocen i opinii, emocji i uczuć

·         uzasadnia własne zdanie, podaje odpowiednie przykłady, np. z lektury

·         udziela wyczerpujących wypowiedzi poprawnych pod względem konstrukcyjnym
i stylistycznym

·         w wypowiedziach zwzanych z lekturą, lmem czy codziennymi sytuacjami stosuje bogate słownictwo, frazeologizmy związane z omawianą tematyką; jego język jest poprawny

·           dokonuje samodzielnej autokorekty napisanego tekstu pod względem ortograficznym, interpunkcyjnym, stylistycznym i treściowym

·           sprawnie wyszukuje cytaty, zapisuje je w cudzysłowie, szczególnie dba o całkowicie wierny zapis cytatu, potrafi płynnie wprowadzić cytat do własnego tekstu

 

 

 

III. Kształcenie językowe

Sprawnie stosuje i wykorzystuje wiedzę językową w zakresie:

·         słownictwa dba o poprawność ownikową tworzonych wypowiedzi, samodzielnie dobiera zdrobnienia, wyrazy bliskoznaczne, przeciwstawne i frazeologizmy, wzbogacając tekst w zależności od formy wypowiedzi i sytuacji komunikacyjnej

·         składni – swobodnie rozpoznaje różne typy zdań pojedynczych (pytające, oznajmujące, rozkazujące, neutralne, wykrzyknikowe, nierozwinięte, rozwinięte), zdania złożone, równoważniki zdań, wskazuje podmiot i orzeczenie, tworzy ciekawe pod względem składniowym wypowiedzi, stosuje się do zasad poprawności logiczno-składniowej, wzbogaca zdania, dodając przydawki, dopełnienia i okoliczniki, dba o poprawne łączenie wyrazów w związki i interpunkcję wypowiedzeń złożonych)

·         eksji – rozpoznaje i stosuje w wypowiedziach w poprawnych formach odmienne
i nieodmienne części mowy przewidziane w programie nauczania, bezbłędnie określa formę odmiennych części mowy, w tym poprawnie rozpoznaje i odmienia rzeczowniki (własne, pospolite, konkretne, abstrakcyjne), stosuje formy różnych czasów i trybów czasownika, typy liczebnika, zaimki, rozpoznaje formy nieosobowe czasownika (bezokolicznik, formy zakończone na -no, -to), zastępuje rzeczowniki, przymiotniki, przysłówki i liczebniki odpowiednimi zaimkami, poprawnie stosuje krótsze i dłuższe formy zaimków, wykorzystuje wiedzę o obocznościach w odmianie wyrazów do pisowni poprawnej pod względem ortograficznym

·         fonetyki – biegle stosuje wiadomości z zakresu fonetyki i wykorzystuje je
w poprawnym zapisie wyrazów, stosuje w praktyce wszystkie poznane zasady akcentowania wyrazów

 

 

Ocenę celucą otrzymuje uczeń, który spnia wymagania kryterialne na ocenę bardzo dobrą oraz:

 

I. Kształcenie literackie i kulturowe

SŁUCHANIE

·           odczytuje i wyjaśnia przenośny sens wysłuchanych utworów poetyckich i prozatorskich

 

 

CZYTANIE

·           samodzielnie czyta ze zrozumieniem na poziomie semantycznym i krytycznym, również teksty spoza listy lektur

·           wykorzystuje trci zawarte w artykułach, instrukcjach, przepisach, tabelach, schematach i notatkach biograficznych w tworzeniu własnych, samodzielnych wypowiedzi

·           odczytuje ośno i wygłasza z pamięci utwory poetyckie i prozatorskie oraz je interpretuje

 

DOCIERANIE DO INFORMACJI – SAMOKSZTAŁCENIE

·         wybiera i twórczo wykorzystuje informacje z różnych źródeł (np. czasopism, stron internetowych) we własnych wypowiedziach o charakterze informacyjnym lub oceniającym

·         szuka inspiracji do wzbogacenia swoich tekstów w słownikach wyrazów bliskoznacznych i poprawnej polszczyzny

·         dba o czystość i poprawność swojej wypowiedzi, korzystając z różnych źródeł: słowników, poradników, audycji radiowych i programów telewizyjnych

 

ANALIZOWANIE I INTERPRETOWANIE TEKSTÓW KULTURY

·           porównuje funkcję analizowanych elementów świata przedstawionego w różnych utworach epickich

·           wskazuje elementy mitu, bajki, przypowieści w innych tekstach kultury

·           dostrzega różnice między celem programów informacyjnych, rozrywkowych, reklam

·          odnosi się do postaw bohaterów kcyjnych i opisuje otaczającą ich rzeczywistość

 

II. Tworzenie wypowiedzi

MÓWIENIE

·           przedstawia własne stanowisko w związku ze sposobem rozwiązania problemu, wykonania zadania

·           podejmuje rozmowę na temat przeczytanej lektury/dzieła także spoza kanonu lektur przewidzianych programem nauczania w klasie piątej; omawia je w odniesieniu do innych dzieł także spoza kanonu lektur

·           interpretuje metaforyczne i symboliczne trci utworów literackich i plastycznych

 

PISANIE

·         tworzy samodzielne wypowiedzi cechujące się ciekawym twórczym ujęciem tematu, poprawną konstrukcją oraz właściwym doborem środków językowych

·         wykazuje się szczelną dbałością o poprawność ortograczną, interpunkcyjną, fleksyjną i składniową oraz estetykę zapisu wypowiedzi

 

III. Kształcenie językowe

·         świadomie stosuje i twórczo wykorzystuje wiedzę językową w zakresie treści materiałowych przewidzianych programem nauczania ownictwa, składni, eksji
i fonetyki

 

OGÓLNE KRYTERIA OCENIANIA
DLA KLASY
V

 

 

niedostateczny

·  poziom umiejętności i wiadomości objętych wymaganiami edukacyjnymi klasy piątej uniemożliwia osiąganie celów polonistycznych

·  uczeń nie potra wykonać zadań o niewielkim poziomie trudności

 

dopuszczający

·  poziom umiejętności i wiadomości objętych wymaganiami edukacyjnymi klasy piątej umożliwia osiąganie celów polonistycznych

·  uczeń potra wykonać zadania teoretyczne i praktyczne o niewielkim poziomie trudności

 

dostateczny

·  poziom zdobytych umiejętności i wiadomości objętych wymaganiami edukacyjnymi klasy piątej pozwala na rozwijanie kompetencji ujętych w programie i wynikających
z podstawy programowej

·  uczeń wykonuje zadania teoretyczne i praktyczne typowe o średnim poziomie trudności ujętych w programie i wynikających z podstawy programowej

 

dobry

·   uczeń poprawnie stosuje wiadomości i umiejętności ujęte w programie nauczania
i
wynikające z podstawy programowej, rozwiązuje samodzielnie typowe zadania teoretyczne i praktyczne

 

bardzo dobry

·  uczeń sprawnie się pouguje zdobytymi wiadomościami, rozwiązuje samodzielnie problemy teoretyczne i praktyczne ujęte w programie nauczania i wynikające z podstawy programowej, potra zastosować poznawiedzę do rozwiązywania zadań i problemów
w nowych sytuacjach

 

celucy

· uczeń biegle się pouguje zdobytymi wiadomościami i umiejętnościami w rozwiązywaniu problemów teoretycznych i praktycznych objętych programem nauczania i wynikających
z podstawy programowej, proponuje rozwiązania nietypowe; jest twórczy, rozwija własne uzdolnienia

 

 

 

 

 

SZCZEGÓŁOWE KRYTERIA OCENIANIA DLA KLASY V

 

Ocenę niedostateczną otrzymuje uczeń, który nie spełnia wymagań kryterialnych na ocenę dopuszczającą.

 

 

Ocenę dopuszczającą otrzymuje uczeń, który:

 

I. Kształcenie literackie i kulturowe

SŁUCHANIE

·         skupia uwagę na krótkich wypowiedziach innych osób, rozumie ogólny sens słuchanych utworów, rozumie polecenia nauczyciela, wypowiedzi innych uczniów

·         wskazuje najważniejsze informacje w wysłuchanym tekście, zwłaszcza w jego warstwie doownej, rozpoznaje proste intencje nadawcy

·         reaguje na wypowiedzi innych werbalnie i niewerbalnie (mimi, gestem, postawą)

 

CZYTANIE

·         identykuje nadawcę i odbiorcę wypowiedzi w prostych tekstach literackich oraz typowych sytuacjach znanych uczniowi z doświadczenia i obserwacji

·         rozpoznaje proste intencje nadawcy, np. pytanie, prośbę, odmowę, przeprosiny, zaproszenie

·         wskazuje najważniejsze informacje w odpowiednich fragmentach przeczytanego tekstu, zwłaszcza w dosłownej warstwie tekstu i wyrażone wprost

·         odczytuje informacje zamieszczone na przykład w słowniczku przy tekście, przy obrazie

·         rozumie ogólny sens czytanych utworów

·         czyta teksty płynnie, stara się czytać je poprawnie pod względem artykulacyjnym

·         stara się poprawnie akcentować wyrazy

·         samodzielnie lub z niewielką pomocą nauczyciela lub uczniów wskazuje części składowe wypowiedzi: tytuł, wstęp, rozwinięcie, zakończenie, posługuje się akapitami

·         rozpoznaje następujące formy wypowiedzi: życzenia, ooszenie, instrukcję, przepis

·         wybiera najważniejsze informacje z instrukcji, tabeli, notatki, schematu

DOCIERANIE DO INFORMACJI – SAMOKSZTAŁCENIE

·         wie, jakiego typu informacje znajdują się w słowniku ortograficznym, słowniku wyrazów bliskoznacznych i poprawnej polszczyzny

·         potrafi sprawdzać pisownwyrazu w owniku ortogracznym

·         pod kierunkiem nauczyciela odszukuje wyrazy w słowniku wyrazów bliskoznacznych
i sprawdza użycie związków w słowniku poprawnej polszczyzny

 

ANALIZOWANIE I INTERPRETOWANIE TEKSTÓW KULTURY

·         mówi o swoich reakcjach czytelniczych

·         dostrzega zabiegi stylistyczne w utworach literackich, w tym funkcję obrazowania poetyckiego w liryce

·         z pomocą nauczyciela wskazuje apostrofę, powtórzenia, zdrobnienia, obrazy poetyckie, uosobienie, ożywienie, wyraz dźwiękonaśladowczy

·         zna pojęcia: autor, adresat i bohater wiersza

·         odróżnia teksty użytkowe od literackich

·         odróżnia utwory pisane wierszem i prozą

·         krótko mówi o wybranych elementach świata przedstawionego w utworze epickim, takie jak: bohater, akcja, wątek, fabuła, wie, czym jest punkt kulminacyjny

·         rozumie rolę osoby mówiącej w tekście (narrator)

·         rozpoznaje na znanych z lekcji tekstach mit, bajkę, przypowieść i nowelę, podaje
z pomocą nauczyciela ich główne cechy 

·         zna pojęcie morał, wyjaśnia go z pomocą nauczyciela 

·         zna pojęcia: wers, zwrotka, rym, refren, rytm

·         wyodrębnia słuchowisko, plakat społeczny, przedstawienie i film spośród innych przekazów
i tekstów kultury

·         przypisuje podstawowe cechy bohaterom oraz ocenia ich postawy w odniesieniu do takich wartości, jak np. miłość – nienawiść, przyjaźń – wrogość

·         z pomocą nauczyciela podejmuje próby odczytania sensu metaforycznego utworów

 

II. Tworzenie wypowiedzi

MÓWIENIE

·         nawiązuje i podtrzymuje kontakt werbalny z innymi uczniami i nauczycielem, stosuje się do podstawowych reguł grzecznościowych właściwych podczas rozmowy z osobą dorosłą i rówieśnikiem

·         odróżnia sytuację ocjalną od nieocjalnej i potra odpowiednio do typowej sytuacji komunikacyjnej skierować prośbę, pytanie, odmowę, wyjaśnienie, zaproszenie

·         formułuje proste pytania i udziela prostych odpowiedzi pod względem konstrukcyjnym, stosuje wyrazy o znaczeniu doownym

·         mówi na temat, opowiada o obserwowanych zdarzeniach, akcji książki, lmu

·         wypowiada komunikaty zawierające proste informacje

·         wyraża wprost swoje intencje

·         w kilku zdaniach opisuje obraz, ilustrację, plakat oraz przedmiot, miejsce, postać, zwierzę itp.

·         wygłasza tekst utworu z pamięci

·         pouguje się pozawerbalnymi środkami wypowiedzi (mimi, gestem)

·         stara się poprawnie wymawiać i akcentować wyrazy

·         składa skonwencjonalizowane życzenia, tworzy w punktach krótką wypowiedź
o cechach instrukcji, np. zasady gry

 

PISANIE

·         stosuje wielką litena początku wypowiedzenia i odpowiednie znaki interpunkcyjne na jego końcu, dwukropek przy wyliczeniu, przecinek, myślnik w zapisie dialogu; dzieli wyrazy na sylaby, przenosi wyraz do następnego wersu

·         poprawnie zapisuje głoski miękkie

·         zna i próbuje stosować podstawowe zasady dotyczące pisowni wielką literą oraz pisowni ó–u, rz–ż, ch–h

·         zna podstawowe zasady dotyczące pisowni nie z rzeczownikami, przymiotnikami, przysłówkami, liczebnikami i czasownikami

·         odróżnia nazwy własne od pospolitych i stara się stosować odpowiednie zasady dotyczące pisowni wielką lite

·         zna i próbuje stosować podstawowe zasady układu gracznego listu oficjalnego, wywiadu, ramowego i szczegółowego planu wypowiedzi, ogłoszenia, zaproszenia, instrukcji, przepisu kulinarnego, dziennika, pamiętnika, notatki, streszczenia

·         z pomocą nauczyciela zapisuje list oficjalny, wywiad, plan ramowy i szczegółowy, ogłoszenie, zaproszenie, instrukcję, przepis kulinarny, kartki z dziennika i pamiętnika, notatkę i streszczenie

·         pisze krótkie opowiadanie odtwórcze i twórcze, dba o następstwo zdarzeń

·         tworzy kilkuzdaniowy opis obrazu, rzeźby i plakatu

·         stara się stosować akapit jako znak logicznego wyodrębnienia fragmentów wypowiedzi

·         stara się, by wypowiedzi były czytelne

·         konstruuje i zapisuje kilkuzdaniowe wypowiedzi poprawne pod względem logicznym, stara się, by były one poprawne pod względem językowym

·         przepisuje cytat w cudzysłowie

 

III. Kształcenie językowe

Zna podstawową wiedzę językową w zakresie:

·         słownictwa (np. rozpoznaje zdrobnienia, potrafi dobrać parami wyrazy bliskoznaczne, stara się tworzyć poprawne związki wyrazowe)

·         składni – konstruuje poprawne zdania pojedyncze, stosuje wielkie litery na początku wypowiedzenia i odpowiednie znaki interpunkcyjne na końcu, rozróżnia zdania pojedyncze rozwinięte i nierozwinięte, złożone i równoważnik zdania, wskazuje podmiot i orzeczenie w typowym zdaniu, zna wypowiedzenia oznajmujące, rozkazujące i pytające, neutralne i wykrzyknikowe, wskazuje w zdaniu wyrazy, które łączą się ze sobą, rozpoznaje określenia rzeczownika i czasownika

·         eksji – odmienia według wzoru lub z niewielką pomcą nauczyciela rzeczownik, czasownik, przymiotnik, liczebnik, zaimek, potrafi podać przykłady zaimków, wskazuje czasowniki w różnych czasach, trybach, rzeczowniki własne i pospolite, przymiotniki, przyówki i zaimki w zdaniu, przy pomocy nauczyciela okrla formę odmiennych części mowy, oddziela temat od końcówki
w wyrazach znanych z lekcji, stopniuje przymiotniki i przysłówki, odróżnia części mowy odmienne od nieodmiennych, rozpoznaje formy nieosobowe czasownika (bezokolicznik, formy zakończone na -no,
-to), przyimek, partykułę i wykrzyknik

·         fonetyki zna alfabet, odróżnia głoskę od litery, z pomocą nauczyciela dzieli głoski na twarde i miękkie, dźwięczne i bezdźwięczne, podaje przykłady głosek ustnych
i nosowych, dzieli wyrazy znane z lekcji na głoski, dzieli wyrazy litery i sylaby, zna podstawowe reguły akcentowania wyrazów w języku polskim, stara się je stosować

 

 

 

Ocenę dostateczną otrzymuje uczeń, który spnia wymagania kryterialne na ocenę dopuszczającą oraz:

 

I. Kształcenie literackie i kulturowe

SŁUCHANIE

·         ucha innych ze zrozumieniem, uczestniczy w rozmowie, zadaje pytania, odpowiada

·         wybiera najważniejsze informacje z wyuchanego tekstu, tworzy prosnotatkę
w formie tabeli, schematu, kilkuzdaniowej wypowiedzi,
 rozpoznaje nastrój uchanych komunikatów

·         powtarza swoimi słowami ogólny sens usłyszanej wypowiedzi, opowiada fabułę uyszanej historii, formułuje pytania

 

CZYTANIE

·         identykuje nadawcę i odbiorcę wypowiedzi w omawianych w klasie tekstach literackich oraz sytuacjach znanych uczniowi z doświadczenia

·         rozpoznaje dosłowne intencje nadawcy

·         przytacza informacje z odpowiednich fragmentów przeczytanego tekstu, zwłaszcza
w dosłownej warstwie tekstu i wyrażone wprost

·         określa temat i ówną myśl tekstu, zwłaszcza na poziomie dosłownym

·         czyta teksty płynnie i poprawnie pod względem artykulacyjnym

·         poprawnie akcentuje i artykułuje większość wyrazów, stosuje intonację zdaniową podczas głośnego czytania utworów

·         w prostych tekstach oddziela fakty od opinii

·         wskazuje części składowe wypowiedzi: tytuł, wstęp, rozwinięcie, zakończenie, posługuje się akapitami

·         rozpoznaje cechy życzeń, ooszenia, instrukcji, przepisu

·         wybiera potrzebne informacje z instrukcji, tabeli, notatki, schematu

·         wskazuje przenośne znaczenie wyrazów w wypowiedzi

 

DOCIERANIE DO INFORMACJI – SAMOKSZTAŁCENIE

·         sprawdza pisownwyrazu w owniku ortogracznym

·         potrafi wybrać odpowiednie informacje ze słownika wyrazów bliskoznacznych, słownika poprawnej polszczyzny, encyklopedii, czasopisma, stron internetowych

 

ANALIZOWANIE I INTERPRETOWANIE TEKSTÓW KULTURY

·         nazywa swoje reakcje czytelnicze

·         nazywa zabiegi stylistyczne w utworach literackich: apostrofa, powtórzenia, zdrobnienie, uosobienie, ożywienie, podmiot liryczny, (także zbiorowy), wyraz dźwiękonaśladowczy 

·         z niewielką pomocą nauczyciela odróżnia autora, adresata i bohatera wiersza

·         dostrzega funkcję obrazowania poetyckiego w liryce

·         dostrzega cechy wyróżniające teksty artystyczne (poetyckie i prozatorskie) i użytkowe

·         określa i nazywa elementy świata przedstawionego w utworze epickim, takie jak: wątek, akcja, fabuła, punkt kulminacyjny

·         rozumie rolę osoby mówiącej w tekście (narrator), rozpoznaje narratora pierwszo-
i trzecioosobowego

·         wskazuje cechy mitu, bajki, przypowieści i noweli w utworze

·         samodzielnie cytuje morał bajki i sens przypowieści

·         rozpoznaje elementy rytmu: wers, zwrot, rym, refren

·         wyodrębnia słuchowisko, plakat społeczny, przedstawienie i film spośród innych przekazów
i tekstów kultury, odczytuje je na poziomie dosłownym

·         zna pojęcia: gra aktorska, reżyser, adaptacja, ekranizacja, a także odmiany filmu

·         przypisuje cechy bohaterom oraz ocenia ich postawy w odniesieniu do takich wartości, jak np. miłość – nienawiść, przyjaźń – wrogość

·         opowiada, streszcza przeczytane teksty, odczytuje sens omawianych utworów na poziomie metaforycznym

 

 

II. Tworzenie wypowiedzi

MÓWIENIE

·         świadomie uczestniczy w sytuacji komunikacyjnej, stosując się do reguł grzecznościowych; używa odpowiednich konstrukcji składniowych (np. trybu przypuszczającego lub zdań pytających) podczas rozmowy z osobą dorosłą
i rówieśnikiem, a także w różnych sytuacjach oficjalnych i nieoficjalnych

·         w typowych sytuacjach dostosowuje wypowiedź do adresata i sytuacji, świadomie dobiera różne typy wypowiedzeń prostych i rozwiniętych, wypowiedzenia oznajmujące, pytające i rozkazujące

·         formułuje pytania otwarte

·         udziela odpowiedzi w formie zdań złożonych

·         wypowiada się w logicznie ze sobą połączonych zdaniach na tematy związane
z codziennością, otaczającą rzeczywistością, lekturą, filmem itp.

·         wypowiada się w sposób uporządkowany: opowiada zdarzenia w porządku chronologicznym, streszcza utwory fabularne, zdaje relację z wydarzenia

·         opisuje obraz, ilustrację, plakat oraz przedmiot, miejsce, stosując słownictwo określające umiejscowienie w przestrzeni; krótko, ale w sposób uporządkowany opisuje postać, zwierzę, przedmiot itp.

·         recytuje utwory poetyckie, oddając jego ogólny nastrój i sens

·         stosuje zasady poprawnej wymowy i akcentowania wyrazów rodzimych

·         składa życzenia, tworzy krótką wypowiedź o cechach instrukcji, np. zasady gry

·         wskazuje wyrazy o znaczeniu doownym i metaforycznym

·         dobiera wyrazy bliskoznaczne i przeciwstawne, z reguły stosuje poprawne związki wyrazowe

·         pouguje się pozawerbalnymi środkami wypowiedzi (mimi, gestem)

 

PISANIE

·         stosuje wielką litena początku wypowiedzenia i odpowiednie znaki interpunkcyjne na jego końcu, najczęściej stosuje podstawowe reguły interpunkcyjne dotyczące używania przecinka (np. przecinek przy wymienianiu) i dwukropka, myślnika w zapisie dialogu; dzieli wyrazy na sylaby, przenosi wyraz do następnego wersu 

·         poprawnie zapisuje głoski miękkie, zna i najczęściej stosuje podstawowe zasady dotyczące pisowni ó–u, rz–ż, ch–h, pisowni nie z rzeczownikami, przymiotnikami, przysłówkami, liczebnikami i czasownikami, cząstki -by z czasownikami

·         potrafi wymienić najważniejsze wyjątki od poznanych reguł ortograficznych   

·         odróżnia nazwy własne od pospolitych i potra zastosować odpowiednie zasady dotyczące pisowni wielką lite

·         zna i stosuje podstawowe zasady układu gracznego listu oficjalnego, wywiadu, ramowego i szczegółowego planu wypowiedzi, ogłoszenia, zaproszenia, instrukcji, przepisu kulinarnego, dziennika, pamiętnika notatki, streszczenia

·         zapisuje, uzwględniając większość niezbędnych elementów, krótki list oficjalny, kilkuzdaniowy wywiad, plan ramowy i (z pomocą nauczyciela) szczegółowy, ogłoszenie, zaproszenie, instrukcję, przepis kulinarny, kartkę z dziennika i pamiętnika, notatkę (np. w tabeli) i proste krótkie streszczenie

·         układa opowiadanie odtwórcze i twórcze, zachowując właściwą kolejność zdarzeń, wprowadza podstawowe elementy opisu świata przedstawionego

·         tworzy na ogół poprawny opis obrazu, rzeźby i plakatu, stosując słownictwo określające umiejscowienie w przestrzeni

·         stosuje co najmniej trzy akapity jako znak logicznego wyodrębnienia fragmentów wypowiedzi (wstęp, rozwinięcie, zakończenie)

·         na ogół zachowuje estetykę zapisu wypowiedzi

·         konstruuje i zapisuje kilkuzdaniowe wypowiedzi poprawne pod względem logiczno-składniowym

·         używa wypowiedzeń pojedynczych i złożonych

·         w zależności od adresata i sytuacji świadomie dobiera wypowiedzenia oznajmujące, pytające i rozkazujące

·         udziela odpowiedzi w formie zdań złożonych

·         stara się dostrzegbłędy ortograczne i interpunkcyjne w tworzonej wypowiedzi i je poprawiać

·         wyszukuje cytaty i zapisuje je w cudzysłowie

 

III. Kształcenie językowe

W typowych sytuacjach stosuje wiedzę językową w zakresie:

·         ownictwa wykorzystuje zdrobnienia, wyrazy bliskoznaczne i przeciwstawne
w tworzonym tekście, tworzy poprawne związki wyrazowe

·         składni – rozpoznaje i konstruuje zdania pojedyncze nierozwinięte i rozwinięte oraz wypowiedzenia złożone i równoważniki zdań, używa różnych typów wypowiedzeń: oznajmujących, rozkazucych, pytających, wykrzyknikowych; neutralnych, wskazuje podmiot i orzeczenie, łączy w związki wyrazowe wyrazy w zdaniu, rozpoznaje określenia rzeczownika i czasownika, konstruuje wykres zdania pojedynczego

·         eksji – rozpoznaje i odmienia typowe rzeczowniki (własne, pospolite), czasowniki, przymiotniki, liczebniki, zaimki, okrla formę gramatyczną czasowników w różnych czasach, trybach, rozpoznaje na typowych przykładach typy liczebników, podaje przykłady zaimków i wyjaśnia ich funkcję, oddziela temat od końcówki w typowych wyrazach odmiennych, stopniuje przymiotniki i przysłówki, używa przyimków do określenia relacji czasowych i przestrzennych; poprawnie zapisuje czasowniki z cząstką -by, rozpoznaje formy nieosobowe czasownika (bezokolicznik, formy zakończone na
-no, -to), stosuje wykrzykniki i partykuły, rozpoznaje zaimki w tekście)

·         fonetyki zna alfabet, wyjaśnia różnicę między głoską a literą, dzieli wyrazy na głoski, litery i sylaby, dzieli głoski na twarde i miękkie, dźwięczne i bezdźwięczne, ustne
i nosowe, potrafi je nazywać, w
ykorzystuje wiedzę na temat rozbieżności między mową a pismem do poprawnego zapisywania wyrazów, zna i stosuje podstawowe reguły akcentowania wyrazów w języku polskim, stara się je stosować

 

 

Ocenę dobrą otrzymuje uczeń, który spnia wymagania kryterialne na ocenę dostateczną oraz:

 

I. Kształcenie literackie i kulturowe

SŁUCHANIE

·         koncentruje uwapodczas słuchania dłuższych wypowiedzi innych, a zwłaszcza odtwarzanych utworów

·         wybiera potrzebne informacje z wyuchanego tekstu, tworzy notatkę w formie tabeli, schematu, punktów, kilkuzdaniowej wypowiedzi, rozpoznaje nastrój uchanych komunikatów

·         odróżnia informacje ważne od mniej ważnych

·         na podstawie uchanego tekstu tworzy samodzielną notat: pisze plan, formułuje pytania

·         właściwie odbiera intencje nadawcy komunikatu

·         odczytuje przenośny sens wyuchanych utworów poetyckich i prozatorskich

 

CZYTANIE

·         krótko charakteryzuje nadawcę i odbiorcę wypowiedzi w tekstach literackich oraz identyfikuje nadawcę i odbiorcę w sytuacjach znanych uczniowi z doświadczenia

·         rozpoznaje dosłowne i symboliczne intencje nadawcy

·         przytacza informacje zawarte w tekście, wyszukuje w wypowiedzi informacje wyrażone pośrednio

·         oddziela informacje ważne od drugorzędnych, fakt od opinii

·         omawia temat i ówną myśl na poziomie dosłownym, formułuje ogólne wnioski, próbuje omówić je na poziomie przenośnym

·         czyta teksty płynnie i poprawnie pod względem artykulacyjnym, stara się interpretować je głosowo

·         głośno czyta utwory, uwzględniając zasady poprawnej artykulacji, akcentowania
i intonacji

·         wskazuje części składowe wypowiedzi: tytuł, wstęp, rozwinięcie, zakończenie i rozumie ich funkcję, posługuje się akapitami

·         wskazuje typowe elementy konstrukcyjne i stylistyczne w zaproszeniach, życzeniach, ooszeniach, instrukcjach, przepisach, listach oficjalnych, dziennikach, pamiętnikach, relacjach

·         wybiera i wykorzystuje informacje z instrukcji, tabeli, notatki, schematu

·         wskazuje przenośne znaczenie wyrazów w wypowiedzi oraz samodzielnie tłumaczy przenośne znaczenie wybranych wyrazów, związków wyrazów w wypowiedzi

 

DOCIERANIE DO INFORMACJI – SAMOKSZTAŁCENIE

·         w razie potrzeby sprawdza pisownwyrazu w owniku ortogracznym

·         wybiera informacje z różnych źród, np. czasopism, stron internetowych

·       samodzielnie korzysta ze słowników wyrazów bliskoznacznych i poprawnej polszczyzny

 

ANALIZOWANIE I INTERPRETOWANIE TEKSTÓW KULTURY

·         nazywa i uzasadnia swoje reakcje czytelnicze

·         odnajduje w omawianych tekstach apostrofy, powtórzenia, zdrobnienia, uosobienia, ożywienia, obrazy poetyckie, wyrazy dźwiękonaśladowcze i objaśnia ich znaczenie

·         rozpoznaje autora, adresata i bohatera wiersza

·         wskazuje obrazy poetyckie w liryce i rozumie ich funkcję

·         wskazuje cechy wyróżniające teksty artystyczne (poetyckie i prozatorskie) oraz użytkowe

·         analizuje elementy świata przedstawionego w utworze epickim, takie jak: narrator, akcja, fabuła, wątek, punkt kulminacyjny

·         rozumie rolę osoby mówiącej w tekście (narrator), rozpoznaje narratora pierwszo-
i trzecioosobowego

·         identykuje mit, bajkę, przypowieść i nowelę, wskazuje ich cechy   

·         przytacza i parafrazuje morał bajki, odczytuje przesłanie utworu, np. przypowieści

·         rozumie podstawową funkcję wersu, zwrotki, rymu, refrenu

·         wyodrębnia słuchowisko, plakat społeczny, przedstawienie i film spośród innych przekazów
i tekstów kultury,
omawia je na poziomie dosłownym i probuje je zinterpretować

·         używa pojęć: gra aktorska, reżyser, adaptacja, ekranizacja, kadr, ujęcie, a także zna odmiany filmu, wyodrębnia elementy dzieła lmowego, odróżnia różne gatunki lmowe

·         charakteryzuje i ocenia bohaterów oraz ich postawy odnoszące się do takich wartości, jak np. miłość – nienawiść, przyjaźń – wrogość

·         odczytuje sens analizowanych utworów na poziomie semantycznym (dosłownym),
a z niewielką pomocą nauczyciela – na poziomie przenośnym

·         wskazuje neologizmy w tekście

 

II. Tworzenie wypowiedzi

MÓWIENIE

·         przedstawia własne, logiczne zdanie w rozmowie, stosując się do reguł grzecznościowych; używa odpowiednich konstrukcji składniowych (np. trybu przypuszczającego lub zdań pytających) podczas rozmowy z osobą dorosłą
i rówieśnikiem, a także w różnych sytuacjach oficjalnych i nieoficjalnych

·         dostosowuje wypowiedź do adresata i sytuacji, świadomie w typowych sytuacjach dobiera różne rodzaje wypowiedzeń prostych i rozwiniętych, wypowiedzenia oznajmujące, pytające i rozkazujące, świadomie dobiera intonację zdaniową

·         udziela odpowiedzi w formie krótkiej, sensownej wypowiedzi

·         łączy za pomocą odpowiednich spójników i przyimków współrzędne i podrzędne związki wyrazowe w zdaniu

·         wypowiada się w roli świadka i uczestnika zdarzeń

·         stosuje poprawne formy gramatyczne rzeczownika, przymiotnika, przysłówka, liczebnika i czasownika

·         gromadzi wyrazy określające i nazywające na przykład cechy wyglądu i charakteru

·         wypowiada slogicznie i w sposób uporządkowany: opowiada zdarzenia w porządku chronologicznym, streszcza utwory fabularne, świadomie wykorzystuje wyrazy okrlające następstwo czasowe

·         aktywnie uczestniczy w rozmowie związanej z lekturą, lmem czy codziennymi sytuacjami

·         w sposób logiczny i uporządkowany opisuje przedmiot, miejsce, krajobraz, postać, zwierzę, przedmot, obraz, ilustrację, plakat, stosując właściwe tematowi słownictwo oraz słownictwo służące do formułowania ocen, opinii, emocji i uczuć

·         wygłasza z pamięci teksty poetyckie, pougując się pauzą, barwą osu

·         świadomie pouguje się pozawerbalnymi środkami wypowiedzi (mimi, gestem)

·         stosuje się do zasad właściwego akcentowania wyrazów i intonowania wypowiedzeń

·         składa życzenia, tworzy wypowiedź o cechach instrukcji, np. zasady gry 

·         odróżnia znaczenia dosłowne wyrazów od metaforycznych i objaśnia znaczenia metaforyczne

·         dobiera i stosuje w swoich wypowiedziach wyrazy bliskoznaczne i przeciwstawne oraz poprawne związki wyrazowe

 

PISANIE

·         bezbłędnie stosuje wielką litena początku wypowiedzenia i odpowiednie znaki interpunkcyjne na jego końcu, stosuje w większości typowych sytuacji w swoich pracach podstawowe reguły interpunkcyjne dotyczące przecinka (np. przecinek przy wymienianiu oraz przed wybranymi zaimkami), dwukropka, myślnika; dzieli wyrazy na sylaby, przenosi wyraz do następnego wersu 

·         poprawnie zapisuje głoski miękkie, zna i stosuje poznane zasady ortograi dotyczące pisowni ó–u, rz–ż, ch–h, nie z różnymi częściami mowy, -by z czasownikami
i interpunkcji oraz potra
je zastosować w sytuacjach nietypowych (np. wykorzystać wiedzę o wyrazach neutralnych i zdrobnieniach)

·         zna i stosuje wyjątki od poznanych reguł ortograficznych

·         odróżnia nazwy własne od pospolitych i stosuje odpowiednie zasady dotyczące pisowni wielką lite

·         zna i stosuje zasady układu gracznego listu oficjalnego, wywiadu, ramowego
i
szczegółowego planu wypowiedzi, ogłoszenia, zaproszenia, instrukcji, przepisu kulinarnego, dziennika, pamiętnika, notatki, streszczenia

·         zapisuje, uwzględniając wszystkie niezbędne elementy, list oficjalny, wywiad, plan ramowy i szczegółowy, ogłoszenie, zaproszenie, instrukcję, przepis kulinarny, kartkę
z dziennika i pamiętnika, notatkę (w różnych formach) i streszczenie

·         układa spójne, uporządkowane pod względem chronologicznym poprawnie skomponowane opowiadanie odtwórcze/twórcze, stara się, aby były one wierne utworowi / pomysłowe, streszcza utwory fabularne, świadomie wykorzystuje wyrazy określające następstwo czasowe, zwłaszcza przysłówki, przyimki i wyrażenia przyimkowe; opowiada z perspektywy świadka i uczestnika zdarzeń, wprowadza dialog, a także elementy innych form wypowiedzi, np. opis

·         stosuje akapity jako znak logicznego wyodrębnienia fragmentów wypowiedzi

·         w sposób uporządkowany opisuje obraz, ilustrację, plakat, rzeźbę, stosując słownictwo służące do formułowania ocen i opinii, emocji i uczuć

·         zachowuje estetykę zapisu wypowiedzi

·         w wypowiedziach związanych z lekturą, lmem czy codziennymi sytuacjami łączy za pomocą odpowiednich spójników i przyimków współrzędne i podrzędne związki wyrazowe i stosuje się do zasad interpunkcji

·         w wypowiedziach stosuje poprawne formy gramatyczne rzeczownika, przymiotnika, liczebnika i czasownika we wszystkich trybach

·         w wypowiedziach gromadzi wyrazy określające i nazywające cechy na przykład charakteru na podstawie zachowań i postaw

·         dostrzega błędy ortograczne i interpunkcyjne w tworzonej wypowiedzi i je poprawia

·         sprawnie wyszukuje cytaty, zapisuje je w cudzysłowie i wprowadza do swojego tekstu

 

III. Kształcenie językowe

Umiejętnie stosuje wiedzę językową w zakresie:

·         słownictwa – wzbogaca tworzony tekst na przykład zdrobnieniami, wyrazami bliskoznacznymi, przeciwstawnymi, związkami frazeologicznymi

·         składni – rozpoznaje i stosuje różnorodne typy zdań: pojedynczych i złożonych oraz równoważniki; celowo używa różnych typów wypowiedzeń: pytających, oznajmujących, wykrzyknikowych, neutralnych, rozkazujących w zależności od sytuacji komunikacyjnej; wskazuje podmiot i orzeczenie, buduje spójne zdania pojedyncze, w których poprawnie łączy w związki wszystkie wyrazy; wzbogaca zdania, dodając przydawki, dopełnienia
i okoliczniki; poprawnie rozpoznaje związki wyrazów w zdaniu, tworząc wykres zdania pojedynczego, stosuje się do zasad poprawnej interpunkcji

·         eksji – rozpoznaje i poprawnie odmienia typowe rzeczowniki (własne, pospolite, konkretne, abstrakcyjne), czasowniki, przymiotniki, liczebniki, zaimki i określa ich formę, rozpoznaje czasy i typy liczebników, rozpoznaje formy nieosobowe czasownika (bezokolicznik, formy zakończone na -no, -to), wskazuje zaimki w tekście, podaje ich przykłady, wyjaśnia ich funkcję i stosuje je w celu uniknięcia powtórzeń, poprawnie używa krótszych i dłuższych form zaimków, używa odmiennych części mowy w poprawnych formach

·         fonetyki – stosuje wiadomości z zakresu podziału wyrazów na litery, głoski i sylaby,
a także różnic między pisownią i wymową w poprawnym ich zapisie, bezbłędnie dzieli głoski na ustne, nosowe, twarde, miękkie, dźwięczne, bezdźwięczne, dzieli na głoski wyrazy ze spółgłoskami miękkimi, zna i stosuje reguły akcentowania wyrazów w języku polskim

 

 

Ocenę bardzo dobrą otrzymuje uczeń, który spnia wymagania kryterialne na ocenę dobrą oraz:

 

I. Kształcenie literackie i kulturowe

SŁUCHANIE

·         przekazuje trć wyuchanych wypowiedzi

·         samodzielnie i krytycznie wybiera różnorodne informacje z wyuchanego tekstu, tworzy notatkę w formie dostosowanej do potrzeb (np. plan, tabela, schemat, kilkuzdaniowa wypowiedź), rozpoznaje nastrój i nazywa intencje nadawcy komunikatu

·         odczytuje i omawia przenośny sens wyuchanych utworów poetyckich i prozatorskich

·         wyraża spójne zdanie na temat wysłuchanego komunikatu

 

CZYTANIE

·         charakteryzuje nadawcę i odbiorcę wypowiedzi w tekstach literackich oraz identyfikuje nadawcę i odbiorcę w sytuacjach znanych uczniowi z doświadczenia

·         wyjaśnia dosłowne i symboliczne intencje nadawcy

·         przytacza i wyjaśnia informacje w tekście, wyszukuje w wypowiedzi informacje wyrażone pośrednio i wykorzystuje je w wypowiedzi na przykład opisującej lub oceniającej postać kcyjną lub rzeczywistą

·         oddziela informacje ważne od drugorzędnych, fakty od opinii i wykorzystuje je
w odczytywaniu znaczeń dosłownych i przenośnych, dokonuje selekcji materiału na podstawie faktów i opinii zawartych w tekście

·         szczegółowo omawia temat i ówną myśl tekstu na poziomie dosłownym i przenośnym

·         czyta teksty płynnie i poprawnie pod względem artykulacyjnym, interpretuje je głosowo, zwracając uwagę na przykład na wyrażane emocje i interpunkcję 

·         ośno czyta utwory, wykorzystując umiejętność poprawnej artykulacji i intonacji, aby oddać sens odczytywanego tekstu; poprawnie akcentuje wyrazy, również te, które
w języku polskim akcentuje się nietypowo

·         ma świadomość konstrukcji wypowiedzi, rozumie funkcje takich części składowych wypowiedzi, jak tytuł, wstęp, rozwinięcie, zakończenie

·         świadomie posługuje się akapitami w celu oddzielania od siebie poszczególnych zagadnień

·         płynnie oddziela fakty od opinii w dłuższych tekstach

·         wskazuje typowe elementy konstrukcyjne i stylistyczne w życzeniach, ogłoszeniach, instrukcjach, przepisach, listach oficjalnych, dziennikach i pamiętnikach

·         odczytuje i twórczo wykorzystuje trci zawarte w artykule, instrukcji, przepisie, tabeli, schemacie i notatce

·         wskazuje i odczytuje przenośne znaczenie wyrazów w wypowiedzi

 

DOCIERANIE DO INFORMACJI – SAMOKSZTAŁCENIE

·         systematycznie korzysta ze słownika ortograficznego

·         wybiera informacje wyrażone pośrednio w różnych źródłach, np. czasopismach, stronach internetowych; konfrontuje je z innymi źródłami

·         świadomie używa słowników wyrazów bliskoznacznych i poprawnej polszczyzny w celu wzbogacenia warstwy językowej tekstu

 

ALIZOWANIE I INTERPRETOWANIE TEKSTÓW KULTURY

·         swobodnie opowiada o swoich reakcjach czytelniczych, nazywa je, uzasadnia; ocenia
i opisuje utwór,
  konfrontuje swoje reakcje czytelnicze z innymi odbiorcami

·         odnajduje w utworze poetyckim apostrofy, powtórzenia, zdrobnienia, uosobienia, ożywienia, obrazy poetyckie, wyrazy dźwiękonaśladowcze, objaśnia ich funkcję
i znaczenie przenośne

·         rozpoznaje autora, adresata i bohatera wiersza, nie utożsamiając ich ze sobą;   wykorzystuje wiedzę na temat podmiotu lirycznego, adresata i bohatera wiersza do interpretacji utworu

 

·         szczegółowo omawia obrazy poetyckie w wierszu i ich funkcję w utworze

·         szczegółowo omawia cechy wyróżniające teksty artystyczne (poetyckie i prozatorskie) oraz użytkowe

     objaśnia funkcję analizowanych elementów świata przedstawionego w utworze epickim

·         identykuje mit, bajkę, przypowieść i nowelę, szczegółowo omawia ich cechy

·         rozumie rolę osoby mówiącej w tekście (narrator), rozpoznaje narratora trzecioosobowego i dostrzega różnice między narracją pierwszo- i trzecioosobową

·         objaśnia morał bajki na poziomie metaforycznym, samodzielnie odczytuje przesłanie utworu, np. przypowieści

·         rozumie funkcję: wersu, zwrotki, rymu, refrenu w ukształtowaniu brzmieniowej warstwy tekstu

·         wyodrębnia słuchowisko, plakat społeczny, przedstawienie i film spośród innych przekazów
i tekstów kultury,
interpretuje je na poziomie dosłownym i przenośnym

·         funkcjonalnie używa w swoich wypowiedziach pojęć z zakresu filmu i radia, m.in. gra aktorska, reżyser, scenariusz, adaptacja (filmowa, muzyczna, radiowa itd.), ekranizacja, kadr, ujęcie, słuchowisko; wyróżnia wśród przekazów audiowizualnych słuchowiska
i różne gatunki filmowe

·         charakteryzuje i ocenia bohaterów oraz ich postawy odnoszące się do różnych wartości, konfrontuje sytuację bohaterów z własnymi doświadczeniami i doświadczeniami innych bohaterów literackich

·                samodzielnie odczytuje sens utworów na poziomie dosłownym i przenośnym

·                rozumie pojęcie neologizm, wskazuje neologizmy w tekście, rozumie zasady ich tworzenia

 

II. Tworzenie wypowie